Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego K 11/15 będzie zabójcą branży TSL?

Dariusz Szczecina        20 grudnia 2016        32 komentarze

Na stronach internetowych Trybunału Konstytucyjnego opublikowano już pisemne uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego wydanego w dniu 24 listopada 2016r. w sprawie o sygn. K 11/15.

Z góry uprzedzam, że sam fakt opublikowania na stronach TK wyroku z jego uzasadnieniem nie jest publikacją wyroku w Dzienniku Ustaw, o którym mowa w ustawie o Trybunale (wyrok nie został więc jeszcze opublikowany w znaczeniu ustawy o TK, o czym zresztą informuje na swoich stronach sam Trybunał).

Ja jestem już po lekturze pisemnego uzasadnienia wyroku. Moje pierwsze błędne wrażenie było takie, że chyba nie o takie orzeczenie chodziło branży transportowej. Nawet więcej, nabrałem błędnego przekonania, że wyrok TK z 24.11.2016 może się okazać zabójczy dla całej branży TSL w Polsce i jej dominacji na rynku europejskim.

O co chodzi?

Każdy pamięta, że wniosek Związku Pracodawców „Transport i Logistyka Polska” dotyczył zagadnienia „ryczałtów za nocleg„. To tego właśnie tematu dotyka wniosek Związku Pracodawców, ale i uzasadnienie wyroku Trybunału. Genezą wniosku Związku TiLP były przecież liczone w milionach pozwy o zapłatę ryczałtu za nocleg.

Spójrzmy jednak na samą treść wyroku TK:

Trybunał Konstytucyjny w składzie (…) po rozpoznaniu (…) na rozprawie (…) wniosku Rady Związku Pracodawców „Transport i Logistyka Polska” (…) orzeka:

1. Art. 21a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (j.t. Dz.U.2012.1155, ze zm.) w związku z art. 77 5 § 2, 3 i 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U.2016.1666, ze zm.) w związku z § 16 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U.167) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Art. 21a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. powołanej w punkcie 1 w związku z art. 77 5 § 2, 3 i 5 ustawy z 26 czerwca 1974 r. powołanej w punkcie 1 w związku z § 9 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 19 grudnia 2002 r. w sprawie wysokości oraz warunków ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz.U.236.1991, ze zm.) w zakresie, w jakim znajduje zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji.

Ponadto postanawia: na podstawie art. 40 ust. 1 pkt 1 ustawy z 22 lipca 2016 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz.U.1157) umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

Orzeczenie zapadło większością głosów.

Wniosek do TK dotyczył wąskiego zakresu stosowania przepisu art. 21a ustawy o czasie pracy kierowców, w związku z art. 77(5) ust. 2, 3 i 5 kodeksu pracy i dalej właściwych przepisów rozporządzeń dotyczących podróży służbowych pracowników sfery budżetowej. Chodziło wyłącznie o zakres w jakim przepisy przyznawały kierowcom zawodowym w ruchu międzynarodowym zwrot kosztów za nocleg lub ryczałt za nocleg. Tylko tego jednego rodzaju świadczeń dotyczył wniosek do TK oraz prowadzone postępowanie.

Spójrz teraz na treść wyroku „w zakresie w jakim znajduje zastosowanie do kierowców wykonujących przewozy w transporcie międzynarodowym”. Widzisz różnicę?

Przyznam, że ja dostrzegłem ją dopiero teraz mając przed oczyma wyrok TK z uzasadnieniem.

Praktyczna różnica pomiędzy wnioskiem Związku Pracodawców, a treścią wyroku Trybunału jest jednak żadna. W wyroku TK pomimo sformułowania sentencji w sposób odmienny niż we wniosku Związku Pracodawców, chodzi bowiem jedynie o niekonstytucyjność przepisów w zakresie zwrotu kosztów noclegów i wypłaty ryczałtów za nocleg. Wyrok wprost wskazuje przepisy § 16 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia o podróżach służbowych z roku 2013 oraz § 9 ust. 1, 2 i 4 rozporządzenia o podróżach służbowych z roku 2002. Przepisy te mówią jedynie o kosztach noclegu i ryczałtach za nocleg.

Wyrok Trybunału nie dotyczy wszystkich należności wypłacanych przez przewoźników swoim pracownikom kierowcom z tytułu odbywania przez nich zagranicznych podróży służbowych.  Dotyczy jedynie ryczałtów za nocleg i zwrotu kosztów noclegu.

{ 32 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Piotr Grudzień 20, 2016 o 16:53

Par 9 dt tylko noclegów

Odpowiedz

Dariusz Szczecina Grudzień 20, 2016 o 17:16

Panie Piotrze, dziękuję za bardzo celną uwagę, która pozwoliła na szybkie usunięcie błędu. Ma Pan oczywiście rację, a to ja wyciągnąłem pochopny wniosek, który stanął w sprzeczności z moim poprzednio prezentowanym stanowiskiem.

Odpowiedz

Krzysztof Grudzień 20, 2016 o 16:58

Panie Mecenasie,
ja pisałem na pańskim forum (i u pana mec. Pawła Judka chyba też) , że wyrok dotyczy również diet , pomimo że uzasadnienia jeszcze nie było. Nie wszyscy prawnicy się ze mna zgadzali wtedy.
Pragnę wyrazić swoja opinię. Czy jest to cios w branżę w TSL w Polsce ? Początkowo pewnie takim ciosem będzie. Potem zleceniodawcy będą musieli podnieć ceny , ponieważ za 1200-2000 PLN netto miesięcznie kierowcy nie znajdziemy. Realne koszty pracy wzrosną do 9-11 tys. pln / miesiąc (z daninami społecznymi) . I teraz – albo podniosą stawki nam do 1,3 – 1,8 EUR / km (za naczepę firankę) albo będą korzystać z innych przewoźników. Ale to już jest ekonomiczna strona sprawy.
Mnie bardzo interesuje, co będzie z już wypłaconymi od 2014 roku ryczałtami za nocleg (i z dietami) ? Czy będą one przez US potraktowane wstecznie jako dochody ? Z całymi tego podatkowymi konsekwencjami ? Kto będzie płatnikiem tego podatku ? Pracodawca czy pracownik ? Czy będzie można żądać od pracownika zwrotu tych pieniędzy ? Pytań jest dużo. Wyrok obowiązuje bez zwłoki zatem jego konsekwencje sięgać będą wstecz . Z resztą taka była intencja składających wniosek do TK – żeby uchylić toczące się sprawy o ryczałty za pracę w przeszłości. Nie wiem co będzie z polską branżą transportową ale dla prawników szykuje się złoty okres w tym zakresie. Oby tylko … klienci byli wypłacalni.
I jeszcze jedno – szkoda , że ta dyskusja musi się toczyć na tle takiej tragedii jaka wczoraj miała miejsce w Berlinie, smierci tylu osób a przede wszystkim Polskiego Kierowcy, który został bestialsko zamordowany w czasie wykonywania pracy. Czesc jego pamięci +++

Odpowiedz

Piotr Grudzień 20, 2016 o 17:04

Gdyż nie wie Pan co to norma prawna, dekodowanie i przepis prawa

Odpowiedz

Dariusz Szczecina Grudzień 20, 2016 o 17:30

Panie Krzysztofie, uwaga Pana Piotra jest słuszna. W przedświątecznej gorączce wertując 50 stron uzasadnienie wyroku TK doszukiwałem się rażącego błędu TK, którego jednak nie było. Przynajmniej nie w zakresie orzeczenia poza zakres wniosku.
Wyrok dotyczy jedynie kwestii noclegowych. Nie dotyczy diet.

Odpowiedz

Krzysztof Grudzień 21, 2016 o 01:00

Nawet jeśli ten wyrok nie likwiduje diet to pewnie pojawi się jakies rozporządzenie odnośnie limitu diet bez opodatkowania. Jak np. marynarze – 30 diet w skali roku jest wolne od podatku dochodowego. Reszta dochodów pozostanie do opodatkowania. Zwłaszcza , że teraz chcąc utrzymać pracownika i być w zgodzie z Milogiem pracodawcy zaczną wypłacać maksymalne diety jak dla sfery budżetowej. Biorąc pod uwagę permanentność tych diet – budżet nie będzie zachwycony. ZUS też nie. Dotychczas można było wypłacać 30 pln diety i 25% ryczałtu za nocleg, podpierając się par. 21a i orzeczeniem 7SSN i było to raczej nie do podważenia przez US. A teraz ? 50 EUR diety dziennie przez przynajmniej 240 dni w roku bez podatku ? Myslę, że najdalej za dwa lata diety w transporcie znikną. Oczywiście będzie to poprzedzone szeregiem spraw w sądach, zarówno gospodarczych jak i administracyjnych. Tak czy inaczej będzie ciekawie ale ja postanowiłem obserwować rozwój sytuacji w transporcie – raczej stojąc z boku. Pozdrawiam i życzę wesołych Świąt i wszystkiego najlepszego w 2017 roku.

Odpowiedz

arek Grudzień 21, 2016 o 09:08

prawdę mówiąc pierwszy raz nie rozumiem kontekstu.
czy mógłby Pan napisać jak w obecnej chwili jest z ryczałtami.
pozdrawiam

Odpowiedz

Dariusz Szczecina Grudzień 21, 2016 o 13:08

Chodzi o diety.
Diety czyli nieoskładkowane i nieopodatkowane kwoty wypłacane kierowcom, a stanowiące ich główny „zarobek”.
Sprawy o ryczałty nadal się toczą. Te zawieszane są właśnie odwieszane. Czekamy na pierwsze wyroki zarówno pierwszej jak i drugiej instancji. To już na dniach.

Odpowiedz

arek Grudzień 21, 2016 o 14:10

nieudolnie się wyraziłem .chodzi mi o to jak w tej chwili po zapoznaniu się z uzasadnieniem wygląda sprawa ryczałtu za nocleg .zawsze pana artykuły sa pisane takim językiem że wszystko jest zrozumiałe ale tym razem nie zrozumiałem tego artykułu jak jest teraz z tymi noclegami

Odpowiedz

Dariusz Szczecina Grudzień 22, 2016 o 09:15

Samo uzasadnienie nie wnosi do sprawy niczego nowego. Uzasadnienie wyroku TK nie jest wiążące. Wiążący jest jedynie wyrok.
Na pytanie jak w tej chwili wygląda sprawa ryczałtu za nocleg nie ma (jeszcze) jednoznacznej odpowiedzi. Czekamy dopiero na pierwsze wyroki po wyroku TK, potem posypią się skargi kasacyjne czy to powodów czy pozwanych. Sądy dopiero „budzą” sprawy o ryczałty, które toczą się dalej

Odpowiedz

igor Grudzień 22, 2016 o 10:42

Dopoki niema nowych regulaminow ktore dotycza delegacji dla kierowcow w ruchu miedzynarodowym, kwota tych delegacij musi byc wpisana w umowe o pracy.

Odpowiedz

Pawel Judek | blog o prawie transportowym Grudzień 23, 2016 o 11:25

Dopiero przeczytałem wpis u siebie w feedly i już chciałem protestować, ale widzę, że już jest zedytowane 🙂 Wyrok dotyczy wyłącznie wypłacania ryczałtów i to co więcej wypłat obowiązkowych. Każdy pracodawca ma prawo wypłacać ryczałty na podstawie art. 77(5) par. 3 k.p. bez odwoływania się do rozporządzenia. Ten przepis nie został bowiem uznany za niekonstytucyjny w całości, a jedynie w związku z przepisami rozporządzenia.

Odpowiedz

arek Grudzień 23, 2016 o 14:29

w temacie kosztów podróży wysłane zostały pisma do rządu. wstępna reakcja mojej pani senator to szok.
mysle, że ten rząd zbada poruszone kwestie bo są łatwe w zweryfikowaniu.
tak więc niezależnie jak się potoczą obecne sprawy w oparciu o spotkanie w TK, które nie będzie publikowane to wreszcie jest zainteresowanie decydentów kosztami podróży.
co to wypłat ryczałtów na postawie art.,77[5] to faktycznie można płacić bo spotkanie w TK nie zostało wydrukowane.
a tak poza tym weszła w życie ustawa o reputacji co pomoże szybko usunąć z polskiego rynku pseudopolskie firmy naruszające dyrektywę o pracownikach oddelegowanych.
powodenia dla wszystkich polskich kierowców słusznie upominających się o swoje należności.
rejestrować prawidłowo czas pracy i żądać co miesiąc kopii rozliczeń podróży służbowych i chować do szuflady, niedługo wam się przydadzą

Odpowiedz

Tomi Styczeń 15, 2017 o 16:41

Witam, chciałbym sie dowiedzieć jak to wszystko ma się do mojej sprawy, mianowice sprawa o ryczałt wygrana w sn i so zostala zawieszona w apelacyjnym . Czy teraz apelacyjne podwazy wyroki sądów niszej instancji….?

Odpowiedz

Grzegorz Styczeń 20, 2017 o 12:43

Tomi u mnie podobnie w sr i so wygrana,a apelacyjny stoi nadal.Pewnie Pan Dariusz na wczasach bo już miesi,ac ciszy

Odpowiedz

Brak Styczeń 20, 2017 o 21:24

Apelacyjny moze do trzech miesiecy zawiesic postepowanie…

Odpowiedz

Tomasz Styczeń 22, 2017 o 18:24

U mnie była przegrana w SR potem w SO a SN uznał że się należy. Po wyroku TK SO cofną sprawę do SR czekam na uzasadnienie.

Odpowiedz

bogdan Styczeń 23, 2017 o 17:25

panie Dariuszu po co było pisać tego bloga a teraz cisza brak pomysłu na sprawy jak z jednej tak i z drugiej s trony bo pan Paweł też milczy

Odpowiedz

Dariusz Szczecina Styczeń 23, 2017 o 17:33

Choć czasu mało to odpowiadam na ten komentarz od razu bo uderza w czułe miejsca.
Z licznej korespondencji, którą otrzymujemy od prawników drugiej strony wynika, że nie tylko my, ale każdy, poświęca czas przede wszystkim na czynności procesowe. Musimy przekonać sądy do takiego a nie innego stanowiska w sprawach o ryczałt. Robią to obie strony, a blog cóż …
Najważniejsze obecnie są sprawy w toku. A sprawy o ryczałt w sądach ruszyły lawinowo, stąd czau nie starcza na wszystko.

Odpowiedz

bogdan Styczeń 23, 2017 o 18:32

dziękuję za odpowiedz w połowie lutego mam sprawę w apelacyjnym napiszę z jakim skutkiem

Odpowiedz

Grzegorz Styczeń 25, 2017 o 17:48

Napisał by Pan tylko, czy z tego co Panu wiadomo wszystkie sprawy po wyroku TK o noclegi legły w gruzach,czy jest choć cień szansy ? A co z dietami, ciekawe czy sądy nie kwestionują tego, iż kierowca przebywał w podróży służbowej to wtedy i diety się nie należą

Odpowiedz

Dariusz Szczecina Styczeń 25, 2017 o 17:51

Już wkrótce taki wpis znajdzie się na blogu.

Odpowiedz

bogdan Styczeń 30, 2017 o 17:47

panie mecenasie jak mam rozumieć polskie prawo 20 lat obliczano mi ryczałty za nocleg w 2010 roku to sami przewożnicy chcieli żeby kierowcom można było odliczać ryczałty za noclegi i odliczali teraz ci sami chcą żeby się to nam nie należało to mam rozumieć że 20 lat żyliśmy w nie prawju gdzie były organa państwa do tej pory gdzie moja emerytura naliczana z najniższej krajowej a praca po 15 h dziennie teraz można to wyliczyć na podstawie karty kierowcy może zajmą się tym jakieś instytucje państwowe ja mam umowę kierowca mechanik i mam nadzieje że kierowca międzynarodowy to nie ja

Odpowiedz

Grzegorz Styczeń 31, 2017 o 12:28

Mija tydzień i dalej cisza

Odpowiedz

Radca prawny Luty 15, 2017 o 09:56

Proponuję zwrócić uwagę na jeszcze jeden wątek, dotychczas pomijany. Dotychczas diety i ryczałty były zwolnione z ZUS i podatku ale tylko co wysokości, do której były wypłacane obligatoryjnie, z mocy ustawy. Skoro obecnie ryczałty za podróżne zagraniczne nie są obligatoryjne, to co najmniej od dnia opublikowania wyroku ryczałty powinny być ozusowione i opodatkowane.

Odpowiedz

Paweł Judek | blog o prawie transportowym Luty 16, 2017 o 00:32

Nie mogę się zgodzić. Nigdzie nie ma mowy o zwolnieniu, jeśli wypłata była obligatoryjna. Przepis mówi o zwolnieniu jakichkolwiek należności z tytułu podróży służbowych – a więc również wypłacanych dobrowolnie – o ile mieszczą się w limitach określonych w rozporządzeniu. W przypadku wypłat dobrowolnych nic się więc nie zmieniło.

Odpowiedz

Tomi Luty 25, 2017 o 04:01

No to koledze dżem SN w Poznaniu umozył sprawę a vhrile wcześniej ten sam sąd przyznawał racji kierowcy. Czyli żyjemy w kraju bez prawa . Kierowca nie pracownik nic mu się nie należy. A gdzie to specjalne P.P. do którego ma się odnieść kierowca?

Odpowiedz

Adam Marzec 1, 2017 o 23:26

23 luty przegrałem sprawę o ryczałty, mam do zapłaty 1800 pln kosztów sądowych za co za to że walczyłem o swoje z godnie z prawem, ale ktoś to prawo zmienił i ja muszę za to zapłacić. Jak tu żyć w tym chorym kraju.

Odpowiedz

Krzysztof Marzec 2, 2017 o 15:52

Panie Adamie, niech Pan poda nazwę sądu i sygnaturę sprawy.
Pozdrawiam

Odpowiedz

Adam Marzec 5, 2017 o 13:05

Sąd Okręgowy w Katowicach, IX Wydział Pracy, ul. Francuska 38. Sygn. akt IX Pa 524/16. Sygn. akt I Instancji: IVP 16/15.

Odpowiedz

Krzysztof Marzec 6, 2017 o 07:07

Bardzo dziękuję Panie Adamie.

Odpowiedz

Dominik Lipiec 24, 2017 o 20:14

Wygralem rok temu sprawe o ryczalty w sadzie pierwszej instancji. Zanim odbyla sie apelacja TK stwierdzil ze Art. 21a ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców jest niezgodny z konstytucja a teraz mam zaplacic 5400zl. kosztow zastepstwa procesowego. Moze w takim razie by zlozyc pozew zbiorowy przeciwko ministrowi ktory zatwierdzil ustawe niezgodna z konstytucja. W koncu on wzial pieniadze za ustawe fuszerke, wiec z jakiej racji ja mam ponosic za to odpowiedzialnosc. Gdy wnosilem pozew ustawa o czasie pracy kierowcow z 2004 byla nie zakwestionowana przez nikogo jako niezgodna z konstytucja. Moze czas w koncu zeby politycy zaczeli ponosic jakas odpowiedzialnosc za swoje czyny, w koncu biora za to pieniadze nie male. W kwietniu 2004 ministrem gospodarki, pracy i polityki spolecznej byl Jerzy Hausner z SLD. Moze teraz jest nawet odpowiedni czas na to bo pisowskie sady moze chetnie sie zajma SLD-owco platformowcem. Moze zbiorowe pozwy sprawia ze cos sie w koncu ruszy w tym temacie. Myslcie ludzie jakie macie jeszcze pomysly na rozwiazanie tej sprawy bo my nie mozemy przeciez placic za bledy politykow bo oni biora kase za swa robote i oni powinni tez brac odpowiedzialnosc za swoja robote a nie my! Trzeba jakos wywrzec na nich nacisk pozwami, interpelacjami. Myslcie ludzie i wychodzcie z propozycjami bo trzeba jak najszybciej rozwiazac ten problem.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: